पाण्याची नव्हे, तर आपल्या विचारांची 'एक्सपायरी डेट' संपण्याची गरज!

जल हेच जीवन: पाण्याच्या प्रत्येक थेंबाचे महत्त्व सांगणारी विशेष बातमी

दि. २५ 

पाण्याची एक्सपायरी डेट काय असते? 

निसर्गाचा अनमोल ठेवा असलेल्या पाण्याविषयी सोशल मीडियावर सध्या एक संदेश वेगाने व्हायरल होत आहे. माणसाचा स्वभाव आणि पाण्याची उपलब्धता यानुसार आपण पाण्याच्या शुद्धतेचे निकष कसे बदलतो, यावर या संदेशात प्रकाश टाकण्यात आला आहे. 

आपण आपल्या सोयीनुसार पाण्याची 'एक्सपायरी डेट' ठरवतो, ज्याला कोणताही वैज्ञानिक आधार नाही.

शहरांमध्ये रोज नळाला पाणी येत असल्याने, कालचे शिल्लक पाणी 'शिळे' मानून ओतून दिले जाते. म्हणजे तिथे पाण्याची एक्सपायरी डेट फक्त २४ तास मानली जाते.

ज्या ग्रामीण किंवा दुष्काळी भागात २ ते ८ दिवसांनी पाणी येते, तिथे तेच पाणी अनेक दिवस अगदी ताजे आणि पिण्यायोग्य मानून जपून वापरले जाते.

 लग्न किंवा इतर कार्यक्रमांमध्ये हातात नवीन पाण्याची बाटली आली की, जुनी अर्धी भरलेली बाटली लगेच 'टाकाऊ' समजून फेकून दिली जाते.

🔬 वैज्ञानिक सत्य: पाणी कधीच एक्स्पायर होत नाही

 रासायनिकदृष्ट्या शुद्ध पाणी (H2O) कधीही खराब किंवा एक्स्पायर होत नाही.

 बाजारात मिळणाऱ्या पाण्याच्या बाटल्यांवर जी एक्स्पायर डेट असते, ती पाण्याची नसून प्लास्टिक बाटलीची असते. एका ठराविक काळानंतर प्लास्टिकमधील रसायने पाण्यात विरघळू लागतात, ज्यामुळे पाणी पिण्यासाठी असुरक्षित बनते.

 आपण विहीर किंवा बोअरवेलमधून जे पाणी काढतो, ते जमिनीखाली शेकडो-हजारो वर्षांपासून साठलेले असते. निसर्गाच्या फिल्टरेशन पद्धतीमुळे ते सर्वात शुद्ध आणि सुरक्षित असते.

 धरणे आणि तलावांमधील पाणी पुढील मान्सूनपर्यंत (किंवा दुष्काळात २-३ वर्षांपर्यंत) साठून राहते आणि लोक तेच पाणी पिण्यासाठी वापरतात.

 जिथे पाण्याचा थेंबही मिळत नाही, तिथे प्रत्येक थेंब अमृतासारखा जपला जातो.

पाण्याची कोणतीही ठरलेली एक्सपायरी डेट नसते; ती केवळ आपली मानसिकता आणि पाण्याच्या उपलब्धतेवर अवलंबून असते. पाणी सहज मिळाले की आपण त्याची किंमत विसरतो आणि टंचाई निर्माण झाल्यावर तेच पाणी अनमोल होते. त्यामुळे पाणी संपण्यापूर्वी आपण आपली विचारसरणी बदलणे गरजेचे आहे.