नवरात्री पाचवा दिवस:कशी झाली स्कंदमातेची उत्पत्ती? तारकासुराचा वध आणि मातृत्वाचे दिव्य रूप

 आज शारदीय नवरात्रीची पाचवी माळ (पंचमी तिथी) असून आज माता स्कंदमाता हिची पूजा केली जाते. 

🌟 माता स्कंदमाता 

'स्कंद' हे भगवान कार्तिकेय (महादेवांचे मोठे सुपुत्र) यांचे एक नाव आहे. स्कंदची माता असल्यामुळे देवीला 'स्कंदमाता' म्हटले जाते. 

देवीला चार हात असून ती सिंहारूढ आहे.

तिने आपल्या दोन हातांत कमळाचे फूल धारण केले आहे.

एका हाताने ती तिचे अपत्य म्हणजेच बाल कार्तिकेयाला मांडीवर घेऊन बसली आहे आणि तिचा चौथा हात भक्तांना आशीर्वाद देण्याच्या मुद्रेत आहे.

देवी कमळाच्या आसनावरही विराजमान होत असल्याने तिला 'पद्मासना' असेही म्हणतात.

 कथा स्कंदमातेची

पौराणिक कथेनुसार, तारकासूर नावाच्या एका महाभयंकर राक्षसाने कठोर तप करून ब्रह्मदेवांकडून अमरत्वाचा वर मागितला. परंतु अमरत्व देणे अशक्य असल्याने, तारकासुराने हुशारीने असा वर मागितला की, "माझा मृत्यू केवळ शिवपुत्राच्या हातूनच व्हावा." त्याला माहीत होते की सतीच्या विरहामुळे भगवान शिव ध्यानस्थ आहेत आणि ते कधीही विवाह करणार नाहीत.

वर मिळाल्यानंतर तारकासूर अत्यंत शक्तिशाली झाला. त्याने स्वर्गलोकावर आक्रमण केले आणि देवगणांना तेथून हाकलून दिले. सर्व देव भयभीत होऊन भगवान विष्णू आणि ब्रह्मदेवांकडे गेले. देवांना संकटातून सोडवण्यासाठी महादेवांचे ध्यान भंग करण्यात आले आणि त्यांचा विवाह माता पार्वतीशी झाला.

महादेव आणि माता पार्वतीच्या तेजातून कार्तिकेय (स्कंद) यांचा जन्म झाला. बाल कार्तिकेयाला युद्धकलेचे शिक्षण देण्यासाठी आणि तारकासुराचा वध करण्यासाठी माता पार्वतीने स्वतः युद्धात उतरण्याचे ठरवले. तिने आपल्या पुत्राला युद्धात सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि त्याला वात्सल्य देण्यासाठी जे ममतामयी रूप धारण केले, तेच रूप म्हणजे स्कंदमाता. पुढे जाऊन देवीच्या आशीर्वादाने आणि मार्गदर्शनाने भगवान कार्तिकेयाने असूर तारकासुराचा वध केला आणि विश्वाला त्याच्या जाचातून मुक्त केले.

 माता स्कंदमाता हे मातृत्वाचे आणि वात्सल्याचे प्रतीक आहे. तिची पूजा केल्याने माता दुर्गा भक्ताचे एका लहान मुलाप्रमाणे रक्षण करते. 

 ज्या दांपत्यांना अपत्यप्राप्तीमध्ये अडचणी येत आहेत, त्यांनी आजच्या दिवशी स्कंदमातेची मनोभावे पूजा केल्यास त्यांना उत्तम आणि निरोगी संतान सुख लाभते अशी मान्यता आहे. 

 योगसाधनेमध्ये आजच्या दिवशी साधकाचे मन 'विशुद्ध चक्रात' प्रवेश करते. यामुळे भक्ताची एकाग्रता वाढते आणि बुद्धी तीक्ष्ण होते.

आजचा रंग: आजचा नवरात्रीचा विशेष रंग पिवळा आहे. हा रंग आनंद आणि समृद्धीचे प्रतीक मानला जातो.

आजचा नैवेद्य (भोग): माता स्कंदमातेला आज केळीचा  नैवेद्य दाखवणे अत्यंत शुभ मानले जाते.

मंत्र: आज देवीची पूजा करताना खालील मंत्राचा जप करावा:

"ॐ देवी स्कन्दमातायै नमः॥"