ग्रामीण उदय स्त्री शक्ती जागर,

श्रीमती पंचफुला सुने यांचा  मुलींकरिता  जिद्दीचा आणि स्वबळाचा आदर्श समाजाकरिता प्रेरणादायी, 

आजची नवदुर्गा 

बैतुल दि. ३०  (ग्रामीण उदय प्रतिनिधी): 

       बैतुल, मध्य प्रदेश येथील श्रीमती पंचफुला सुने यांनी समाजाला प्रेरणादायी होईल . असा आदर्श घडविला आहे. अत्यंत गरिबीच्या परिस्थिती मध्ये पापड आणि शेवळया बनवून त्याची विक्री करून आलेल्या थोड्या रकमेतून  त्यांनी सर्व  मुलींना उच्चशिक्षण दिल्याने त्यांच्या सर्व मुली मध्यप्रदेश शासकीय सेवेत आहे. त्यांची हि जिद्द  खरोखरच कौतुकास्पद आहे. त्यांचा आदर समाजाने घ्यावा असे हे उदाहरण आहे. 

                महाराष्ट्रातील शिरजगाव कसबा हे त्यांचे सासरचे गाव येथेही गरिबीची  परिस्थिती असल्याने नंणदेच्या  गावी बैतुल येथे पती मधुकर राव सोबत ४० वर्षा अगोदर गेलेले होते.मधुकर राव तेथे हलवाई चे काम करत असत. २० वर्षा आधीच वीज करंटमुळे त्यांचा मृत्य झाला. श्रीमती सुने यांनी  पतीच्या निधनानंतर  स्वबळावर ५ मुलींना उच्चशिक्षित केले. १..भारती २. निलिमा  ३. सुरेखा  ४. मिना ५.मेघा  अशा  ५ मुली आहेत. पतीच्या निधनानंतर पंचफुला सुने यांनी आपल्या कुटुंबाला आधार देण्यासाठी आणि मुलींच्या शिक्षणासाठी पापड, शेवळया (शेवया), कुरडई आणि इतर खाद्यपदार्थ तयार करून विकण्याचा व्यवसाय सुरू केला होता. त्यांची प्रखर जिद्द अत्यंत हलाखीच्या परिस्थितीतही, आपल्या मुलींनी चांगले शिक्षण घ्यावे आणि स्वावलंबी व्हावे यासाठी त्यांनी अथक परिश्रम घेतले. त्यांच्या या कामात त्यांनी कधीही कमीपणा मानला नाही. शिक्षणाचे महत्त्व जाणणाऱ्या श्रीमती पंचफुला सुने यांनी मुलींच्या शिक्षणात कोणतीही कसर सोडली नाही. त्यांनी स्वतःच्या हिमतीवर आणि मेहनतीने मुलींना उच्च शिक्षण दिले, ज्यामुळे त्या आज चांगल्या पदांवर कार्यरत आहेत. त्यांच्या या कार्यामुळे त्या केवळ बैतुलमध्येच नव्हे, तर संपूर्ण समाजात जिद्द, मेहनत आणि महिला सबलीकरणाचा एक ज्वलंत आदर्श बनल्या आहेत. स्त्रिया घरबसल्या छोटे उद्योग सुरू करून मोठी उद्दिष्ट्ये कशी साधू शकतात, हे त्यांनी दाखवून दिले आहे.

---

श्रीमती  पंचफुला सुने यांची कथा ही प्रत्येकासाठी एक प्रेरणा आहे की, मनात जिद्द आणि मेहनत करण्याची तयारी असेल, तर कोणतीही आर्थिक अडचण आपल्या स्वप्नांना पूर्ण करण्यापासून रोखू शकत नाही. त्यांचा संघर्ष आणि त्यांनी मुलींना उच्चशिक्षण देण्याची बाळगलेली जिद्द हा त्यांच्यासाठी मिळालेल्या कोणत्याही भौतिक पुरस्कारापेक्षा खूप मोठा सन्मान आहे. त्यांच्या या कार्यामुळे त्या लाखो महिलांसाठी आणि पालकांसाठी एक ज्वलंत उदाहरण ठरल्या आहेत.

श्रीमती  सुने यांनी ग्रामीण उदय ला सांगितले आहे की , पती च्या मृतूय नंतर जीवनात संघर्ष करतांना त्यांना अनेक अडचणींना तोंड द्यावे लागले . मुलींची जबाबदारी उचलून रात्र - दिवस कष्ट केले. त्यांच्या भविष्यासाठी १०-१२ तास संघर्ष केला. मुलींच्या शाळेतील फी साठी पैसे पण राहत नव्हते. त्यामुळे इंदौर मध्ये इंजिनियरिंग च्या वेळेस  मुलगी मीनाला परीक्षा देण्यापासून वंचित ठेवले. तर काही शिक्षकांनी त्यांना  परीक्षा फी देण्यास मदत केली.  तरीही त्यांनी हार मानली नाही. म्हणून आज त्यांच्या मुली उच्च पदावर कार्यरत आहेत. त्यांच्या ३ मुली निलिमा आणि मेघा स्टाफ नर्स आहेत. मीना सुने सहायक प्राध्यापक आहे.  भारती बदुकले ह्या अध्यापक आहे.  

 श्रीमती  पंचफुला सुने यांच्या संघर्षाचे प्रेरणादायी पैलू

• अखंड मेहनत - त्यांनी पापड, शेवळया (शेवया) आणि कुरडया बनवून विकणे हा व्यवसाय निवडून, केवळ श्रमावर आणि कौशल्यांवर आधारित उद्योग यशस्वी केला. कोणत्याही मोठ्या भांडवलाची किंवा सरकारी मदतीची वाट न पाहता त्यांनी स्वबळावर आर्थिक स्वावलंबन साधले.

• शिक्षणाला सर्वोच्च प्राधान्य- कष्टाने कमवलेला प्रत्येक पैसा त्यांनी मुलींच्या शिक्षणावर खर्च केला. उच्च शिक्षण देणे ही त्यांची सर्वात मोठी प्राथमिकता होती, जी ग्रामीण किंवा आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या भागातील पालकांसाठी एक मोठा संदेश आहे.

• आत्मसन्मानाचे प्रतीक - त्यांनी आपले आणि कुटुंबाचे भविष्य उज्वल करण्यासाठी कोणत्याही प्रकारच्या वाईट कामाकडे न वळता, प्रामाणिक आणि कष्टाच्या व्यवसायाचा आधार घेतला. यातून त्यांचा आत्मसन्मान आणि कठोर परिश्रमावरील विश्वास दिसून येतो.

• महिला सबलीकरणाचा आदर्श - श्रीमती पंचफुला सुने यांनी केवळ स्वतःचे जीवन सुधारले नाही, तर अनेक महिलांना घरबसल्या उद्योग सुरू करण्याची आणि त्यातून कुटुंबाला आर्थिक आधार देण्याची प्रेरणा दिली आहे.त्यांच्या मुली आज उच्चशिक्षित आणि स्वावलंबी आहेत, हेच त्यांच्या जिद्दीचे सर्वात मोठे आणि चिरस्थायी फळ आहे.

• श्रीमती पंंचफुला सुने यांच्यासारख्या सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या मुलींनी त्यांच्या आईच्या उदाहरणातून 'सामाजिक न्याय आणि कल्याणासाठी झटणे' किंवा 'अन्यायाविरुद्ध लढणे' यांसारखी मूल्ये आत्मसात केली आहे. 

• श्रीमती  पंंचफुला सुने यांच्या जीवनातील संघर्ष आणि सामाजिक कार्य पाहून आपण खालील महत्त्वाच्या शिकवणी घेऊ शकतो:                                                                 १. जिद्द आणि सातत्य - जीवनात कितीही मोठे अडथळे आले तरी, आपले ध्येय साध्य करण्याची अखंड जिद्द आणि त्या दिशेने सतत प्रयत्न करत राहणे महत्त्वाचे आहे. त्यांचा संघर्ष आपल्याला शिकवतो की अडचणींवर मात करण्यासाठी केवळ एकदा प्रयत्न करणे पुरेसे नाही, तर सातत्याने उभे राहून लढत राहावे लागते.

  २. सामाजिक बांधिलकी आणि निर्भयता- 

  स्वतःच्या गरजांपेक्षा समाजाच्या कल्याणाला प्राधान्य देणे. जर समाजात काही अन्याय होत असेल, तर त्याबद्दल आवाज उठवण्यासाठी निर्भय असणे आवश्यक आहे. विशेषत: स्त्रियांनी आणि दुर्बळ घटकांनी अन्यायाविरुद्ध लढण्याची, संघटित होण्याची आणि आपल्या हक्कांसाठी लढण्याची प्रेरणा त्यांच्या जीवनातून मिळते.

  ३. स्वावलंबन आणि आत्मनिर्भरता -

  स्वतःच्या पायावर उभे राहून आपले आणि आपल्या कुटुंबाचे जीवनमान सुधारण्यासाठी प्रयत्न करणे. परिस्थिती कितीही प्रतिकूल असली, तरी इतरांवर अवलंबून न राहता स्वतःच्या बुद्धीवर आणि कष्टावर विश्वास ठेवून मार्ग काढणे. त्यांच्या संघर्षातून हे स्पष्ट होते की, शिक्षण आणि कौशल्ये ही आत्मनिर्भरतेची पहिली पायरी आहेत.

  ४. बदलाचे नेतृत्व -

  फक्त समस्यांची चर्चा करत न बसता, त्या समस्या सोडवण्यासाठी प्रत्यक्ष कृती करणे. पंंचफुला सुणे यांनी इतरांनी बदल घडवावा यासाठी वाट पाहिली नाही, तर त्यांनी स्वतः पुढाकार घेऊन बदलाचे नेतृत्व केले.

  थोडक्यात, त्यांच्या संघर्षातून आपल्याला ध्येय निश्चित करणे, त्यासाठी कठोर परिश्रम करणे आणि समाजासाठी आपले योगदान देणे या मूल्यांची शिकवण मिळते.