नवरात्रोत्सव तृतीया: शौर्य, शांती आणि भक्तीचे प्रतीक 'माता चंद्रघंटा

नवरात्रीच्या तिसऱ्या दिवशी माता चंद्रघंटा देवीची पूजा-अर्चना केली जाते. देवी दुर्गामातेचे हे तिसरे रूप सौम्यता, शांती, धैर्य आणि पराक्रमाचे प्रतीक मानले जाते.

माता चंद्रघंटा 

देवीच्या कपाळावर अर्धचंद्राच्या आकाराची घंटा (किंवा चंद्रासारखा चमकणारा अर्धचंद्र) विराजमान आहे, म्हणून त्यांना 'चंद्रघंटा' असे नाव पडले आहे.

देवी चंद्रघंटा यांचे रूप सुवर्णकांतीसारखे चमकणारे आणि अत्यंत तेजस्वी आहे.

 देवीचे वाहन सिंह (वाघ/सिंह) आहे. त्यांना १० हात असून त्यात कमळ, धनुष्य, बाण, त्रिशूळ, गदा, खड्ग (तलवार), कमंडलू आणि जपमाळ यांसारखी शस्त्रे व वस्तू धारण केलेल्या आहेत.

पौराणिक कथेनुसार, महिषासुर नावाच्या असुराचा अत्याचार देवलोकावर खूप वाढला होता. त्याने आपल्या असुरी शक्तीच्या बळावर देवांचा राजा इंद्र याचे सिंहासन बळकावले आणि सर्व देवांना स्वर्गातून हाकलून दिले.

 त्रासलेले सर्व देव ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश (भगवान शिव) यांच्याकडे मदत मागायला गेले. महिषासुराचे अत्याचार ऐकून ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव यांना अत्यंत क्रोध आला.

 तिन्ही देवांच्या आणि सर्व देवतांच्या क्रोधातून व तेजातून एक अलौकिक शक्ती प्रकट झाली. हीच शक्ती माता दुर्गा होती.

सर्व देवांनी आपापली शक्ती आणि शस्त्रे देवीला प्रदान केली. भगवान शिवाने आपला त्रिशूळ, विष्णूने चक्र, इंद्राने घंटा आणि सुदर्शन दिले.

 जेव्हा देवी युद्धभूमीवर पोहोचली, तेव्हा तिच्या कपाळावरील अर्धचंद्राच्या घंटेचा असा भयानक आणि प्रचंड आवाज झाला की, संपूर्ण ब्रह्मांड हादरले. तो भीषण आवाज ऐकून असुरांचे सैन्य भयभीत झाले. देवी चंद्रघंटाने आपल्या अमोघ शस्त्रांनी महिषासुराच्या सैन्याचा आणि अनेक बलाढ्य असुरांचा संहार केला आणि देवलोकाला असुरांच्या त्रासातून मुक्त केले.

माता चंद्रघंटाची पूजा केल्याने भक्तामध्ये निर्भयता, धैर्य आणि साहस निर्माण होते.  देवी भक्तांच्या सर्व पापांचा, दुःखांचा आणि संकटांचा नाश करते.

 देवीच्या घंटेचा नाद भक्तांना सर्व प्रकारच्या नकारात्मक उर्जेपासून आणि भूत-प्रेतांच्या भीतीपासून संरक्षण देतो.

 पराक्रमी रूप असूनही देवी आपल्या भक्तांसाठी अत्यंत दयाळू, सौम्य आणि शांत स्वरूपाची आहे.

प्रिय रंग: देवी चंद्रघंटाला राखाडी (Grey) किंवा पिवळा रंग आवडतो.

नैवेद्य: देवीला दुधापासून बनवलेले पदार्थ किंवा खिरीचा नैवेद्य दाखवणे अत्यंत शुभ मानले जाते.

ध्यान मंत्र:

पिण्डजप्रवरारूढा चण्डकोपास्त्रकैर्युता।

प्रसादं तनुते मह्यं चंद्रघंटेति विश्रुता॥