अक्षय्य तृतीया: केवळ सोन्याची खरेदी नव्हे, तर 'अक्षय' विचारांची साठवण!

 

दि.१६ 

अक्षय्य तृतीया म्हटलं की डोळ्यांसमोर येतात ते रांगेत उभे असलेले सोन्याचे दागिने, आंब्याचा रस-पुरणपोळीचा बेत आणि शुभ कार्यांची रेलचेल. पण 'अक्षय' या शब्दाचा खरा अर्थ - ज्याचा कधीही क्षय (नाश) होत नाही असे - आपण विसरत चाललो आहोत का? यंदाची अक्षय्य तृतीया केवळ कपाटात सोनं वाढवण्यासाठी नाही, तर आपल्या जगण्यात 'अक्षय' मूल्यं जपण्यासाठी साजरी करूया.

 साडेतीन मुहूर्तांचा अर्थ: नवी सुरुवात, जुन्याचा त्याग

भारतीय संस्कृतीने या दिवसाला 'स्वयंसिद्ध मुहूर्त' मानलं आहे. याचा अर्थ असा की, चांगलं काम करण्यासाठी आपल्याला पंचांग पाहण्याची गरज नाही. पण नवीन गाडी किंवा वस्तू घेण्यासोबतच, यंदा एखादी वाईट सवय सोडण्याचा किंवा नव्या कौशल्याची सुरुवात करण्याचा मुहूर्त का असू नये? एखादा जुना वाद मिटवून नात्यातली गोडी अक्षय करणे, हा खरा शुभ मुहूर्त ठरेल.

दान: केवळ धार्मिक विधी नाही, तर सामाजिक गुंतवणूक

या दिवशी 'उदकुंभ' (पाण्याचे माठ) दानाचे महत्त्व आहे. उष्णतेच्या लाहिलीत तहानलेल्याला पाणी देणे हा निव्वळ पुण्यसंचय नसून तो एक 'अक्षय' आशीर्वाद आहे. यंदा माठासोबतच वृक्षारोपण करून निसर्गाला 'अक्षय' हिरवळ देण्याचा संकल्प आपण करू शकतो. जे दान गरजूला स्वावलंबी बनवेल, तेच दान खऱ्या अर्थाने अक्षय राहील.

 ज्ञानाचे 'सोनं' खरेदी करा

सोन्याचे भाव दरवर्षी वाढतात, पण 'ज्ञानाचं सोनं' कधीच स्वस्त होत नाही आणि कोणी चोरूही शकत नाही. या अक्षय्य तृतीयेला एखाद्या चांगल्या पुस्तकात किंवा कोर्सेमध्ये गुंतवणूक करा. तुमच्याकडे असलेले ज्ञान दुसऱ्याला द्या. शेअर बाजारातील गुंतवणुकीपेक्षा 'स्वत:वर केलेली गुंतवणूक' ही तुम्हाला आयुष्यभर अक्षय परतावा (Returns) देत राहील.

पर्यावरणाशी नातं जपा

उन्हाळ्याच्या या काळात आपण देवाला आंबे अर्पण करतो. पण ज्या झाडांनी आपल्याला हे फळ दिलं, त्या निसर्गासाठी आपण काय करतो? प्लास्टिकचा वापर कमी करणे, पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे आणि जमिनीची सुपीकता टिकवणे हा 'अक्षय' वारसा आपल्याला पुढच्या पिढीसाठी ठेवून जायचा आहे.

'स्व'चा शोध आणि समाधान

सोन्याचे दागिने बाह्य सौंदर्यासाठी असतात, पण आंतरिक शांती अक्षय असेल तरच त्या सौंदर्याला अर्थ आहे. धावपळीच्या जगात स्वतःसाठी थोडा वेळ काढा. जे काम करताना तुम्हाला 'वेळेचे भान' राहत नाही, अशा कामात स्वतःला गुंतवून घ्या. ते समाधान तुमच्या चेहऱ्यावर अक्षय तेज निर्माण करेल.

थोडक्यात सांगायचे तर...
सोनं घ्यायला हरकत नाही, पण त्यासोबतच विचारांची श्रीमंती, दातृत्वाची वृत्ती आणि पर्यावरणाप्रती कृतज्ञता जोपासली, तरच खऱ्या अर्थाने 'अक्षय्य तृतीया' साजरी होईल.

नाव: अक्षय बंध

साडेतीन मुहूर्तांचे सोनेरी पाऊल दारी आले,
अक्षय्य तृतीयेच्या सणाने नभ आनंदाने न्हाले...

केवळ सोने-नाणे नव्हे, अक्षय असावा विचार,
दानातून मिळावा सुखद, तृप्तीचा तो आधार।
घरातील माठातले पाणी जणू अमृताची धार,
माणुसकीच्या नात्याला यावा मायेचा बहर...

हापूसच्या रसाचा आणि पुरणपोळीचा गोडवा,
नव्या संकल्पांचा मनात रुजावा पालवा।
ज्याचा कधी न व्हावा क्षय, तेच धन साठवूया,
यंदा आनंदाची अक्षय्य बाग मनात फुलवूया...

कपाटातल्या दागिन्यांपेक्षा गुणांचे लेणे सजू दे,
माणुसकीच्या सुराने अवघे विश्व हे गजू दे।
अक्षय राहो सुख-शांती आणि समृद्धीची माया,
चैतन्याच्या या उन्हात विसावू दे प्रत्येक काया...