शुद्ध भक्तीची पराकाष्ठा: देह कोणताही असो, देव जवळ करतोच!

मुक्या जीवाचा विठ्ठलभाव: एक अलौकिक श्रद्धा

दि.२७

 यामध्ये एका मुक्या प्राण्याची (कुत्र्याची) भक्ती आणि त्याची श्रद्धा यावर अतिशय भावूक आणि विचार करायला लावणारी माहिती दिली आहे.

हा संदेश आळंदी किंवा पंढरपूर येथील इंद्रायणी नदीच्या परिक्रमेदरम्यान (किंवा वारीदरम्यान) घडलेल्या एका प्रसंगावर आधारित आहे. तिथे एक कुत्रा माणसांसोबत भक्तीभावाने चालत आहे, ज्यावरून हा मजकूर लिहिला गेला आहे.

मजकुराची सुरुवात अशी होते की, भोग भोगण्यासाठी प्राण्याचा जन्म मिळाला म्हणून कोणताही जीव लहान ठरत नाही. कधीकधी माणसांपेक्षाही अशा मुक्या प्राण्यांचा आत्मा अधिक पवित्र असतो.

हा कुत्रा बोलू शकत नाही, त्याला धर्म किंवा मंत्र कळत नाहीत, तरीही त्याच्या मनात इंद्रायणी मातेची परिक्रमा (प्रदक्षिणा) पूर्ण करण्याची तीव्र ओढ आहे. त्याचे हे रूप पाहून डोळ्यात नकळत पाणी येते.

 लेखकाने अशी कल्पना केली आहे की, हा कुत्रा कदाचित पूर्वजन्मीचा एखादा मोठा 'वैष्णव' (विठ्ठलभक्त) असावा, जो नामस्मरणात आणि विठ्ठलभक्तीत हरवून गेला होता. या जन्मात त्याला कुत्र्याचा देह मिळाला असला, तरी त्याच्या आत्म्यातील भक्ती तशीच जिवंत राहिली आहे. म्हणूनच तो हजारो माणसांच्या गर्दीतही भक्तीभावाने चालत आहे.

 आपण माणसे चालताना अनेकदा थकतो, कंटाळतो आणि न चालण्याची कारणे शोधतो. पण हा मुका जीव कोणतीही तक्रार न करता, कोणतीही अपेक्षा न ठेवता फक्त श्रद्धेने चालत आहे. तो जणू स्वतःला इंद्रायणी मातेच्या चरणी अर्पण करत आहे.

 हा प्रसंग एकच मोठी शिकवण देऊन जातो की—"देह कोणताही असो, जर भक्ती शुद्ध असेल, तर देव त्या जीवाला नक्कीच आपल्या जवळ करतो."