जागतिक मानवी हक्क दिन: मानवी प्रतिष्ठेचा सार्वत्रिक जाहीरनामा

     

दि.१० नवी दिल्ली(ग्रामीण उदय न्यूज नेटवर्क):- 

राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू दिल्लीतील कार्यक्रमाला संबोधित करणार

दरवर्षी १० डिसेंबर रोजी जगभरात 'जागतिक मानवी हक्क दिन' (Human Rights Day) साजरा केला जातो. हा दिवस मानवी इतिहासातील एका अत्यंत महत्त्वाच्या घटनेचे स्मरण करून देतो, जी मानवी जीवन, स्वातंत्र्य, समानता आणि प्रतिष्ठेच्या मूलभूत तत्त्वांवर आधारित आहे.

दुसऱ्या महायुद्धातील भीषण अनुभवांनंतर, जगभरातील नेत्यांनी असे अत्याचार पुन्हा कधीही होऊ नयेत, यासाठी एकमताने प्रयत्न केले. याचा परिणाम म्हणून, १० डिसेंबर १९४८ रोजी संयुक्त राष्ट्र महासभेने (UN General Assembly) पॅरिस येथे 'मानवी हक्कांचा सार्वत्रिक जाहीरनामा' (UDHR) स्वीकारला आणि तो जगासमोर आणला.

मूलभूत अधिकार: या ऐतिहासिक दस्तऐवजात ३० कलमे आहेत, ज्यात प्रत्येक व्यक्तीला जन्मसिद्ध असलेले मूलभूत हक्क आणि स्वातंत्र्य नमूद केले आहे, जे कोणत्याही परिस्थितीत हिरावून घेतले जाऊ शकत नाहीत.

सार्वभौमत्व: हे अधिकार राष्ट्रीयत्व, लिंग, वंश, धर्म किंवा इतर कोणत्याही भेदाभावाशिवाय प्रत्येकासाठी समान आहेत, यावर हा दिवस भर देतो.

औपचारिक सुरुवात: १९५० मध्ये, संयुक्त राष्ट्र संघाने ठराव संमत करून सर्व सदस्य राष्ट्रांना आणि संस्थांना दरवर्षी १० डिसेंबर हा दिवस मानवी हक्क दिन म्हणून पाळण्याचे आवाहन केले, तेव्हापासून या दिवसाची औपचारिक सुरुवात झाली.

या महत्त्वपूर्ण दिनानिमित्त, राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग(National Human Rights Commission - NHRC) दिल्ली येथे एका मुख्य कार्यक्रमाचे आयोजन करत आहे. भारताच्या राष्ट्रपती, द्रौपदी मुर्मू, या कार्यक्रमाला प्रमुख अतिथी म्हणून उपस्थित राहतील आणि उपस्थितांना संबोधित करतील. 

 राष्ट्रपती मुर्मू त्यांच्या भाषणात मानवी हक्कांचे जतन आणि संवर्धन करण्याच्या भारताच्या वचनबद्धतेवर भर देण्याची शक्यता आहे.

देशातील नागरिकांना त्यांच्या मूलभूत हक्कांची जाणीव करून देणे आणि त्या हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी एकत्रित प्रयत्न करणे, हा या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.

मानवी हक्कांबद्दल जागरूकता निर्माण करणे आणि प्रत्येकाला सन्मानपूर्वक व समानतेने जगता यावे यासाठी प्रयत्न करणे, हे या दिवसाचे उद्दिष्ट आहे.

२०२५ ची संकल्पना

२०२५ वर्षासाठी जागतिक मानवी हक्क दिनाची संकल्पना "मानवी हक्क, आपल्या रोजच्या जीवनातील अत्यावश्यक गोष्टी" अशी आहे. या संकल्पनेतून हे अधोरेखित केले जाते की, मानवी हक्क हे केवळ अमूर्त कायदेशीर संकल्पना नसून, ते आपल्या दैनंदिन जीवनाचा पाया आहेत. सुरक्षित घर, अन्न, शिक्षण, आरोग्यसेवा, आणि भीतीशिवाय आपले मत व्यक्त करण्याचे स्वातंत्र्य यांसारख्या गोष्टी मानवी प्रतिष्ठेसाठी अत्यावश्यक आहेत.

हा दिवस आपल्याला आपल्या स्वतःच्या हक्कांसाठी आणि इतरांच्या हक्कांसाठी उभे राहण्याची प्रेरणा देतो, ज्यामुळे शांतता, न्याय आणि समानतेवर आधारित एक चांगला समाज घडवता येईल.