विदर्भातील शेतकऱ्यांची सेंद्रिय शेतीकडे लक्षणीय वाटचाल…

अमरावती दिनांक ८(ग्रामीण उदय न्यूज नेटवर्क)

विश्वेश्वरय्या राष्ट्रीय प्रोद्योगिकी संस्थान,नागपूर

विदर्भातील शेतकरी आता पारंपरिक रासायनिक शेतीऐवजी सेंद्रिय शेतीकडे मोठ्या प्रमाणात वळत आहेत. रासायनिक खते आणि कीटकनाशकांचा वाढता खर्च आणि जमिनीच्या आरोग्यावरील दुष्परिणाम लक्षात घेता, शेतकरी शाश्वत आणि फायदेशीर शेती पद्धतीचा अवलंब करत आहेत. या बदलामुळे त्यांचे उत्पन्न वाढण्यास आणि आरोग्य सुधारण्यास मदत होत आहे.

(V.N.I.T.नागपूर) येथे समृद्ध विदर्भ समृद्ध भारत याविषयी उन्नत भारत अभियान अंतर्गत पद्मभूषण डॉ. विजय भटकर सर यांच्या अध्यक्षतेखाली तसेच श्री गोविंद पोतदार (राष्ट्रीय अध्यक्ष) श्री धनंजय धार्मिक (विदर्भ अध्यक्ष) डॉ.प्रेमलाल पटेल (संचालक VNIT नागपूर) डॉ अनिल वाघ सर यांच्या प्रमुख उपस्थितीमध्ये आधुनिक बायोगॅस संयंत्र याविषयी माहिती दिली. यामध्ये बायोगासमुळे विदर्भातील शेतकऱ्यांना होणारे फायदे जसे की इंधन खर्चात होणारी बचत, शेतीसाठी मिळणारे सेंद्रिय खत, आणि ग्रामीण भागातील महिलांचे जीवनमान उंचावणार याविषयी महत्त्वपूर्ण चर्चा करण्यात आली. 

 डॉ.विजय भटकर स्किल स्कूल यासंदर्भात माहिती श्री. निरंजन देशमुख सर यांनी दिली. समृद्ध विदर्भ समृद्ध भारत व बारामती इको सिस्टीम्स अँड टेक्नॉलॉजी प्रा.लिमिटेड यांच्यामध्ये करार झाला.यावेळी डॉ. अनिल वाघ सर, श्री गोवर्धन जाधव, श्री. सचिन गरड यांचेसह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचलन व आभार डॉ अनिल वाघ सर यांनी केले.

 रासायनिक खते आणि फवारण्यांवरील खर्च वाचल्यामुळे शेतकऱ्यांचा एकूण उत्पादन खर्च लक्षणीयरीत्या कमी झाला आहे. सेंद्रिय उत्पादनांना बाजारपेठेत चांगला दर मिळत असल्याने शेतकऱ्यांना आर्थिक फायदा होत आहे.विषमुक्त अन्नधान्य पिकवण्यावर भर दिला जात असल्याने मानवी आरोग्याच्या समस्या कमी होत आहेत आणि जमिनीचा पोत सुधारत आहे. 

राज्य कृषी विभाग आणि राष्ट्रीय सेंद्रिय आणि नैसर्गिक शेती केंद्र, नागपूर कडून  या चळवळीला पाठिंबा मिळत आहे.डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ यांच्याकडूनही सेंद्रिय शेतीचा प्रसार करण्यासाठी माहिती आणि मार्गदर्शन करत आहे.'परंपरागत कृषी विकास योजना' (PKVY) सारख्या योजनांद्वारे क्लस्टर-आधारित सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन दिले जात आहे.

यवतमाळ येथील 'इकोफर्म्स' (Ecofarms) सारख्या संस्थांनी १५,००० एकरांवर ५०० शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेतीसाठी एकत्र आणले आहे. तसेच, 'विदर्भ सेंद्रिय शेतकरी संघटना' यांसारख्या संघटना शेतकर्‍यांना मार्गदर्शन करत आहेत. अनेक शेतकऱ्यांनी सेंद्रिय शेतीतून रासायनिक शेती करणाऱ्यांपेक्षा जास्त उत्पन्न मिळवल्याच्या यशोगाथा समोर आल्या आहेत.

या वाटचालीमुळे विदर्भातील शेतीत एक सकारात्मक बदल घडून येत असून, शेतकरी आत्मनिर्भरतेकडे पाऊल टाकत आहेत.

हा प्रकल्प विदर्भातील शेतकऱ्यांसाठी वरदान ठरणार आहे