मेळघाटातील कुपोषण समस्या कायम

 ६ महिन्यांत ६५ बालकांचा मृत्यू, आरोग्य यंत्रणेसमोरील आव्हान गंभीर

दि.६ अमरावती:

अमरावती जिल्ह्यातील मेळघाट हा आदिवासीबहुल आणि निसर्गसंपन्न प्रदेश असला तरी, कुपोषणाचा कलंक आजही कायम आहे . गेल्या सहा महिन्यांत कुपोषणामुळे ६५ बालकांचा मृत्यू झाल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली असून यामुळे आरोग्य यंत्रणेसमोरील आव्हान अधिकच गंभीर बनले आहे.

कुपोषणाची प्रमुख कारणे:

कुपोषणाची समस्या केवळ अन्नधान्याच्या कमतरतेमुळे नसून, ती सामाजिक, आर्थिक आणि आरोग्यविषयक अनेक कारणांमुळे गुंतागुंतीची झाली आहे.

  मुलांमध्ये कुपोषणाचे एक प्रमुख कारण सदोष बालसंगोपन पद्धती हे आहे

लहान वयात गर्भधारणा: या भागात मुलींची लग्ने लवकर होत असल्याने, कमी वयातच माता बनण्याचे प्रमाण अधिक आहे. यामुळे माता आणि अर्भक दोन्ही कुपोषित राहतात

आरोग्य सेवा आणि पायाभूत सुविधांचा अभाव: दुर्गम भाग, वैद्यकीय सुविधांची कमतरता, आणि रिक्त पदे यामुळे आरोग्य सेवा गरजूंपर्यंत वेळेवर पोहोचत नाहीत

अन्न सुरक्षा आणि पोषण: कॅलरी गरजा पूर्ण होत असल्या तरी, हिरव्या पालेभाज्यांसारख्या सूक्ष्म पोषक घटकांचा  आहारात अभाव असतो 

सरकारी उपाययोजना आणि न्यायालयाचे ताशेरे:

आरोग्य विभाग: कुपोषण रोखण्यासाठी आरोग्य विभागामार्फत कुपोषण पुनर्वसन केंद्रे  स्थापन करण्यात आली आहेत  तसेच 'जातक'  सारख्या ॲप्लिकेशन सॉफ्टवेअरचा वापर करून बालकांच्या आरोग्यावर लक्ष ठेवले जात आहे.

उच्च न्यायालयाची भूमिका: मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने मेळघाटातील कुपोषण आणि बालमृत्यू प्रकरणांवर राज्य सरकारला वारंवार फटकारले आहे  केवळ मृत्यू दर कमी झाल्याचा अभिमान बाळगू नका, तर ही समस्या मुळापासून नष्ट करा, असे न्यायालयाने सुनावले आहे

या गंभीर समस्येवर केवळ सरकारी योजना राबवून चालणार नाही, तर त्यावर दीर्घकालीन आणि एकत्रित उपाययोजना  करणे गरजेचे आहे, असे मत आरोग्य तज्ज्ञांनी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी व्यक्त केले आहे.