विशेष लेख :- "पार्वतीची हरितालिका: सौभाग्य आणि समर्पणाचा पर्व"🥀🥀🥀

 

हरतालिका तीजची पौराणिक कथा ही देवी पार्वती आणि भगवान शिव यांच्या प्रेमावर आधारित आहे. या व्रताचा उद्देश म्हणजे अखंड सौभाग्य आणि इच्छित वर प्राप्ती.

• कथा संक्षिप्तात

देवी पार्वतीने आपल्या बाल्यापासूनच भगवान शिवांना पती म्हणून प्राप्त करण्याची इच्छा बाळगली होती.

हिमालयराज, पार्वतीचे वडील, तिचे लग्न विष्णूशी लावण्याचा विचार करतात, पण पार्वतीला शिवशंकराशिवाय दुसरा कोणीही पती नको असे वाटते.

हे लक्षात घेऊन पार्वती त्यांच्या सखींसह जंगलात जातात व एका गुहेत शिवाच्या पूजेसाठी कठोर तपस्या करतात.

त्या वेळी पार्वतीची सखी तिला घेऊन जाते 

                                  (हर = अपहरण, आलिका = सखी; म्हणून "हरतालिका" व्रत).

देवी पार्वतीने बालूच्या किंवा मातीच्या शिवाची प्रतिमा तयार केली आणि ती मोठ्या श्रद्धेने उपवासासह पूजा करते.

तिच्या तपस्येमुळे भगवान शिव प्रकट होतात आणि पार्वतीला पत्नी म्हणून स्वीकारतात.

हा घटनाक्रम आणि तपस्या "हरतालिका तीज" या व्रताचा मुख्य आधार आहे, आणि म्हणून महिलांनी श्रद्धेने हा व्रत केल्यास इच्छित फळ मिळते, असे मानले जाते.

हरतालिका तीज ह्या व्रतात पार्वतीने निरजळी उपवास, शिवाची पूजा, आणि तपस्या करून इच्छित वर मिळवला, याचा आदर्श ठेवला जातो.

                        "हरितालिका तीज: पतीची दीर्घायुष्यता आणि सुहागाची रक्षा"

                    "हरितालिका: सखी सह पार्वतीची कठोर तपस्या आणि भक्तीचा संदेश"

 

हरतालिकेचे पौराणिक ग्रंथांतील संदर्भ मुख्यतः भविष्य पुराणातील "हरगौरीसंवाद" या विभागात आढळतात. या कथेनुसार,  पार्वतीने मनापासून भगवान शिवाला पती म्हणून स्वीकारायचे ठरवले. आपल्या सखीच्या मदतीने ती जंगलात जाऊन कठोर तपश्चर्या केली, शिवलिंगाची पूजा केली आणि दिवसभर निर्जला उपवास केला. तिच्या या तपश्चर्येने भगवान शिव प्रसन्न झाले व तिला पत्नी म्हणून स्वीकारले. 

नारद पुराणातही या व्रताचे उल्लेख आढळतात, ज्यात भाद्रपद शुक्ल तृतीयेला या व्रताचे पालन करून स्त्रिया पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि कुटुंबाच्या सुखासाठी पूजा करतात, असे सांगितलेले आहे. यामध्ये देवी गौरी आणि भगवान शिवाची विशेष पूजा केली जाते. या सविस्तर कथेने व्रताला धार्मिक आणि आध्यात्मिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

तर काही ग्रंथांमध्ये "हरितालिका" हे नाव "हरित" म्हणजे "जिल्या नेले ती" आणि "लिका" म्हणजे "सखी" या संदर्भाने जन्मले आहे, कारण पार्वतीची सखी तिला तपश्चर्येसाठी घेऊन गेली होती.

सारांशतः, हरतालिका व्रताचा धर्मग्रंथांतील संदर्भ हा पार्वतीच्या शिवप्राप्तीसाठी केलेल्या तपश्चर्येवर आधारित असून, त्यामध्ये विवाहासाठी केलेला समर्पणाचा महत्त्वाचा संदेश आहे

    🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀 🥀🥀🥀🥀🥀🥀