"राज्यात 'स्मार्ट मीटर'चा धडाका: तुमचे जुने वीज मीटर का बदलले जात आहेत?

"स्मार्ट मीटर: वीज ग्राहकांसाठी वरदान की डोकेदुखी? फायदे, तोटे आणि तुमच्या शंकांचे समाधान."

 

दि. ५ अमरावती :-

"महावितरणचे नवे स्मार्ट मीटर: जुन्या मीटरच्या तुलनेत किती फायद्याचे? वाचा सविस्तर रिपोर्ट."

 महाराष्ट्रात महावितरणकडून सध्या जुने वीज मीटर बदलून नवीन 'स्मार्ट मीटर' बसवण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. केंद्र सरकारच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार वीज वितरण प्रणाली अधिक सक्षम आणि पारदर्शक करण्यासाठी हे पाऊल उचलले जात आहे. 

जुने मीटर बदलण्याची प्रमुख कारणे

अचूकता : जुन्या मेकॅनिकल मीटरमध्ये कालांतराने घर्षणामुळे किंवा तांत्रिक बिघाडामुळे रिडींगमध्ये त्रुटी येऊ शकतात. नवीन स्मार्ट मीटर पूर्णपणे डिजिटल असल्याने ते वीज वापराचे अचूक मोजमाप करतात.

मानवी हस्तक्षेप कमी करणे: जुन्या मीटरसाठी महावितरणचा कर्मचारी घरी येऊन रिडींग घेतो, ज्यामध्ये चुका होण्याची शक्यता असते. स्मार्ट मीटर हे रिडींग थेट सर्व्हरला पाठवत असल्याने मानवी हस्तक्षेप पूर्णपणे बंद होतो.

रिअल-टाइम मॉनिटरिंग: ग्राहक आपल्या वीज वापराची माहिती मोबाईल ॲपद्वारे दर तासाला किंवा दिवसाला पाहू शकतात, ज्यामुळे वीज बचतीचे नियोजन करणे शक्य होते. 

स्मार्ट मीटरचे फायदे 

पारदर्शक बिलिंग: वापराच्या रिअल-टाइम माहितीमुळे ग्राहकांना नेमकी किती वीज वापरली आणि किती बिल येणार आहे, याची आधीच कल्पना येते.

वीज बिलात सवलत: दिवसा (सूर्यप्रकाश असताना) वीज वापरणाऱ्या स्मार्ट पोस्टपेड मीटर ग्राहकांना बिलात अतिरिक्त १०% सवलत मिळण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.

रिपेअरिंगची सोय: मीटरमध्ये बिघाड झाल्यास त्याची माहिती आपोआप महावितरणला कळते, ज्यामुळे दुरुस्ती जलद गतीने होऊ शकते.

खर्च: नवीन स्मार्ट मीटर बसवण्याचा कोणताही आर्थिक भार ग्राहकांवर पडणार नाही; हा खर्च केंद्र सरकारच्या निधीतून केला जात आहे. 

त्रुटी आणि आव्हाने 

तांत्रिक समस्या: ग्रामीण किंवा दुर्गम भागात नेटवर्कची रेंज कमी असल्यास मीटरचे रिडींग सर्व्हरपर्यंत पोहोचण्यास उशीर होऊ शकतो.

गोपनीयतेची चिंता: काही ग्राहकांना त्यांच्या वीज वापराची सर्व माहिती डेटा स्वरूपात साठवली जात असल्यामुळे प्रायव्हसीबद्दल शंका आहे.

वाढीव बिलाची भीती: काही ठिकाणी स्मार्ट मीटर बसवल्यानंतर वीज बिलात ६० ते ७० टक्के वाढ झाल्याच्या तक्रारी नागरिकांनी केल्या आहेत, ज्यामुळे राज्यभरात अनेक ठिकाणी आंदोलने होत आहेत.

खाजगीकरणाची भीती: हे मीटर खाजगी कंपन्यांमार्फत बसवले जात असल्याने भविष्यात वीज दरवाढीची भीती ग्राहकांना वाटते. 

सध्या महावितरणच्या या निर्णयाला काही ग्राहक संघटनांनी न्यायालयात आव्हान दिले असून, विनापरवानगी मीटर बदलू नये, अशी मागणी केली जात आहे.